Łuczyce

Weszlam do pokoju numer 315. Za biurkiem siedzial niemlody juz mezczyzna w cywilnym ubraniu. �Dlaczego on jest po cywilnemu? - myslalam. - Czy to dobrze, czy zle, ze on jest po cywilnemu...� Serce walilo mi jak oszalale, w gardle mialam sucho. Mezczyzna zza biurka patrzyl na mnie przenikliwie. - Dzien dobry... - odpowiedzial na moje powitanie. - Pani dzis rano otrzymala wezwanie, prawda? Prosze bardzo, moze pani usiadzie... Usiadlam sztywno na krzesle. Wyjal z szuflady jakies papiery, przejrzal je pobieznie. - Moze pani zechce podac mi swoje dane osobiste... Powiedzialam. W zdenerwowaniu podalam mu biezacy rok jako rok swojego urodzenia. - Pani jest bardzo przestraszona... niepotrzebnie! Chodzi mi tylko o kilka informacji... Nie moglam sie opanowac i czulam sama, jak dygoca mi usta. - Prosze sie uspokoic, doprawdy... w ten sposob nie bedzie pani mogla zebrac mysli. Bardzo zalezy mi na tym zeby odpowiadala mi pani rzeczowo i spokojnie. - Chwileczke, dobrze? - poprosilam. Kilka razy odetchnelam gleboko.- Jeszcze sekunde... ja sie zaraz pozbieram...- Prosze bardzo... moze ja zaczne mowic, a pytania i odpowiedzi zostawimy na pozniej? Przez ten czas pani sie bedzie zbierac! - - usmiechnal sie. - - Otoz, sprawa wyglada nastepujaco... - urwal i znowu popatrzyl na mnie badawczo. - Pani sie mnie boi, tak? Obawia sie pani, ze ja tu zatrzymamy, zalozymy kajdanki, wytoczymy sprawe? A ja juz mowilem, ze chodzi mi tylko o pare szczegolow. Zreszta... moze pani poczuje sie lepiej, jezeli i ja podam swoje personalia. Nazywam sie Ligota, pani zna mojego syna, prawda? Ja z kolei znam Marcina. Jestem jego kuratorem i zostalem nim na wlasna prosbe... Czy to wszystko chociaz w pewnym stopniu uspokaja pania? - W pewnym stopniu... - przyznalam silac sie na usmiech. - Nie mam najmniejszego obowiazku mowic pani o tych rzeczach, ale za wszelka cene chce, aby doszla pani do jakiej takiej rownowagi! - Dziekuje panu... - Czy pani wie o tym, ze wczoraj po poludniu Marcin wyszedl z domu i do tej pory nie powrocil? Po tych wszystkich informacjach, ktorych mi udzielil cichym, spokojnym tonem, to pytanie rzucil nieoczekiwanie ostro. W pierwszej chwili jego sens nie dotarl do mnie. - Slucham? Powtorzyl. Zrozumialam.- Nic nie wiem... - odparlam dretwo.- Wczoraj po poludniu wyszedl z domu nie zostawiajac zadnej wiadomosci. W tej chwili szukamy go i kazda informacja, ktora moglaby nam w tym pomoc, jest dla nas niezwykle istotna. Czy pani ma cos do powiedzenia? - Nie. - Nie? Wiec pytam dalej. Kiedy widziala pani Marcina po raz ostatni? - To bylo przed swietami... odprowadzil mnie na dworzec, kiedy wyjezdzalam do swojej babki. - Czy mam to traktowac jako pani przemyslana odpowiedz? - Oczywiscie! - Czy jest cos, co pani chce ukryc, ze rozpoczyna pani rozmowe ze mna od klamstwa? Kazde klamstwo nie tylko pogarsza sprawe Marcina, ale rowniez i pania stawia w kregu pewnych podejrzen... - Nie rozumiem pana... widzialam go ostatni raz na dworcu! - Widziala go pani po raz ostatni na boisku szkolnym- sprostowal. - Tak, slusznie! - przyznalam. - Ja zle rozumialam to pytanie! Ostatni raz rozmawialam z nim na dworcu, a ostatni raz widzialam go na boisku! - Teraz pani widzi, dlaczego zalezy mi na rzeczowych odpowiedziach. Kazda nie przemyslana moze jedynie wprowadzic mnie w blad. Czy pani ma jakies osobiste przypuszczenia, czy pani domysla sie, gdzie obecnie przebywac moze Marcin? - Nie. Nie mam pojecia... - Prosze przedstawic mi w ogolnym zarysie przebieg waszej znajomosci! Przedstawilam. Sluchal wszystkiego nie spuszczajac ze mnie wzroku. - Tak... wiec pani dowiedziala sie prawdy od swojego przyjaciela i wtedy... co pani wtedy zrobila? Anna nie s�ysza�a skrzypni�cia drzwi. Mimo kilku godzin snu czu�a teraz wi�ksze znu�enie ni� z rana po �le przespanej nocy. Obudzi�a si� o wczesnym zmierzchu. Z pocz�tku, zaskoczona pe�nym, porywistym szumem wiatru, ujrzawszy w g��bi za oknem zarys p�ota i drzewo o czarnych, gn�cych si� ga��ziach, nie mog�a zorientowa� si�, gdzie si� znajduje. Nie zd��y�a si� jeszcze przyzwyczai� do tej du�ej, obcej izby tak r�nej od pokoju, kt�ry ostatnio zamieszkiwa�a. Gdy o podobnej godzinie budzi�a si� w Warszawie, widzia�a przez zm�tnia�� szyb� �a�o�nie obwis�� rynn�, dalej obdrapan� �cian� pe�n� jakich� niepotrzebnych gzyms�w i ozd�b, w�t�ych balkonik�w i okien przybranych wiotkimi firankami, jeszcze wy�ej czarny, wilgotny, g�sto po�atany dach, sm�tne dymniki uwik�ane w paj�czynowe nitki drut�w radiowych, a nad tym wszystkim doskonale zharmonizowany z ca�o�ci�, w bezruchu zastyg�y, jakby ze starej ilustracji wyci�ty p�at nieba. Gdy nadchodzi� przedwczesny zmierzch brzydkich dni, a drobny deszczyk zacina� z ukosa, w�wczas dymniki szamota�y si� apatycznie, potem z rosn�cym mrokiem zapada� ospa�y spok�j, tylko wiatr uwi�ziony pomi�dzy murami be�kota� ptrzyt�umionym oddechem. Tak w ci�gu wielu miesi�cy z�y�a si� z tym obrazem, �e nim zd��y�a teraz podnie�� powieki, by�a pewna, �e taki w�a�nie widok narzuci si� jej oczom. Pomy�la�a, �e b�dzie musia�a zaraz ubra� si� i wyj�� na ulic�. Zacz�a si� nawet zastanawia�, czy nie powinna zmieni� dzielnicy. Mo�e jeszcze raz spr�bowa� �r�dmie�cia? Mo�e... Westchn�a ci�ko. Gdyby� mo�na by�o schroni� si� przed tym wszystkim w sen d�ugi i twardy! Ale kiedy po chwili zda�a sobie spraw�, �e nie jest ju� w Warszawie - nie odczu�a ulgi. Dochodzi�a pi�ta. Za godzin� - obliczy�a szybko - powinien przyj�� kierownik poczty. Znowu b�dzie kl�� dogorywaj�c� �on�... Usiad�a na ��ku, wsun�a stopy w rozdeptane pantofle. W pokoju by�o zimno, powietrze przesi�kni�te wilgoci� czyni�o ch��d ob�lizg�ym i lepkim. Dr��c narzuci�a szlafrok, pami�taj�cy jeszcze lepsze czasy, i podesz�a do toalety. Spojrzawszy w lustro wzdrygn�a si�. Nie mog�a patrze� na siebie bez wstr�tu i przestrachu. Ostatnich kilka lat zmieni�o j� zupe�nie. Czasami mia�a wra�enie, �e ka�dy dzie�, ka�da noc posuwaj� naprz�d dzie�o zniszczenia. Nieraz, budz�c si� z rana, zrywa�a si� po�piesznie z ��ka i jeszcze oczy maj�c zaklejone od snu bieg�a do lustra. Staro��, nie, to nie o ni� chodzi�o. Niedawno przekroczy�a wprawdzie czterdziestk�, ale nie wygl�da�a na wi�cej lat. Zmienia� si� tylko wyraz jej twarzy. Zarys policzk�w niegdy� tak delikatny uleg� trywialnemu zniekszta�ceniu, usta uk�ada�y si� w przykry, wyuzdany grymas, oczy straci�y wilgotny, mi�kki po�ysk. Anna czu�a, �e mo�e teraz poci�ga� tylko natury chore i instynkty znieprawione. Ruchy, g�os, spojrzenia, wszystko w niej obiecywa�o rozpust�. Ile te� razy w oczach zaczepionych m�czyzn wyczyta�a nietajony odruch niech�ci i pogardy. Ile brutalnych s��w uderzy�o j� po twarzy. Brali j� ci, kt�rych twarze by�y napi�tnowane tymi samymi znakami, co i ona. P�ka�y wobec niej wszelkie hamulce, opada�y maski, rwa�a si� w strz�py uk�adno��, brudny k��b ciemnych po��da� wycieka� z obna�onych cia�, jak ropa p�yn�ca z odkrytej rany, opl�tywa� j� swymi mackami, ch�on�� i ssa�. Czasami przecie� znajdowa�a nieomal zadowolenie w tym ca�kowitym i ostatecznym upadku. Czeg� mo�e od �ycia ��da� kobieta, od kt�rej nikt pr�cz kr�tkiej, n�dznie op�aconej chwili rozkoszy niczego nie ��da�? Nic si� ju� sta� nie mo�e. Zanurzy� si� wi�c w t� otch�a�, dosi�gn�� samego dna... Z pewno�ci� t� w�a�nie zgod� na wszystko wyczyta� w jej oczach Litowka, gdy bawi�c przed tygodniem w Warszawie spotka� Ann� na ulicy. Zdziwi�a si�, �e j� pozna�. Nie widzieli si� bowiem od dziesi�ciu przynajmniej lat. Stare dzieje ich ��czy�y. Anna �y�a w�wczas z Morawcem, stawiaj�cym pierwsze dopiero kroki na terenie stolicy. Roman by� m�odszy od niej, mia� dwadzie�cia kilka lat, podoba� si� jej. Poci�ga� zuchwa�o�ci�, mocnym cia�em, energi� i tym nieuchwytnym b�yskiem w oczach, kt�ry raz wydawa� si� cierpieniem, a kiedy indziej okrucie�stwem. Niewiele wiedzia�a o jego przesz�o�ci, prawdopodobnie burzliwej. Nie zwierza� si�. B�d�c szczerym, umia� jednocze�nie by� skrytym. Czym obecnie zajmowa� si� - to oczywi�cie wiedzia�a. Ale to jej nie przeszkadza�o. Wierzy�a, �e nie potknie si�. Pieni�dzy mia� zawsze pod dostatkiem. Mia�a wi�c spok�j, nie potrzebowa�a chodzi� po ulicy. W tym w�a�nie czasie zacz�� organizowa� pierwsz� swoj� band�. Pewnego dnia przyprowadzi� nowego kompana. By� to Litowka. Przez kilka miesi�cy chodzili na roboty razem i z kilku jeszcze innymi. Wkr�tce jednak sko�czy�o si� to wszystko. Po jakiej� grubszej, krwawo zako�czonej historii, banda Morawca rozpad�a si�. Paru ch�opc�w wpad�o, dostali po kilkana�cie lat ci�kiego wi�zienia. O Romanie s�uch przepad�, znikn�� r�wnie� Litowka. Spotka�a go teraz dopiero. Dowiedzia�a si�, �e Morawca od lat ju� nie widzia� i w og�le od dawna, zaraz po tamtej awanturze, sko�czy� z podobnymi sprawami. Nie mia� ochoty - wyzna� - pow�drowa� na szubienic� albo zgin�� w wi�zieniu. Nie ka�dy ma szcz�cie Morawca. Zreszt� i jego szcz�cie mo�e pewnego pi�knego dnia prysn�� jak �upinka. Osiedli� si� wi�c na kresach wschodnich. Za pieni�dze, kt�re mu przypad�y z podzia�u, wybudowa� domek i urz�dzi� sklep z wyszynkiem. Zadowolony by� ze spotkania. Zaproponowa� kolacj�. Wst�pili razem do baru. Ci�gle opowiada� o sobie. Ale Anna wiedzia�a, �e szybko zda� sobie spraw� z sytuacji, w jakiej si� znajdowa�a. Nie potrzebowa� pyta�. By�a ubrana �le, z tandetn� jaskrawo�ci�, wygl�da�a niezdrowo; chciwie, cho� stara�a si� panowa� nad ruchami, rzuci�a si� na gor�ce jedzenie. Gdy zaproponowa� jej wyjazd do Sedelnik w wiadomym celu, zgodzi�a si� bez wahania. Nie mia�a nic do stracenia. W Warszawie czeka� j� tylko g��d, a w niedalekiej przysz�o�ci szpital lub �ebranina pod ko�cio�em. Ludzie? Uwa�a�a, �e wsz�dzie s� ci sami, jednakowo �li. Wola�a wi�c o tym nie my�le�, cieszy� si� raczej, �e znajdzie si� na wsi. W pewnym momencie, gdy wyobrazi�a sobie pola i lasy, krajobraz od tylu lat nie widziany, od�y�y w niej bolesnym szarpni�ciem najdawniejsze, rzadko budz�ce si� wspomnienia. Wychyn�� z mroku czasu dzie� wycieczki za miasto: niebo pogodne, zapach ja�min�w, droga ocieniona roz�o�ystymi kasztanami, ujadanie ps�w... Ale zanim po�r�d tych migawkowych obraz�w zd��y�a zarysowa� si� �miej�ca twarz Paw�a Siechenia, Anna wsta�a szybko i spyta�a Litowk�: zata�czymy? W jego ci�kich ramionach, pod gor�cym, w�dk� przepojonym oddechem, znik�y oczy i usta, kt�rych wola�a z odleg�o�ci lat nie wywo�ywa�. Zabawili w lokalu do p�nego wieczora. Potem, po nocy, kt�ra da�a Annie przedsmak tego, co j� czeka w Sedelnikach, wyjechali. Wie� powita�a j� wichur� i deszczem